Saturday, January 06, 2007

Thursday, January 04, 2007

Monday, January 01, 2007

नयाँ वर्ष

म सित समाजमा परिवर्तन ल्याउन सक्ने क्षमता छैन। देशको अप्ठ्यारो परिस्थितिबाट भागेको म मेरो देशलाई पनि शायद केही गर्न सक्दिन होला यो वर्ष। के म देशको लागी कामना गर्न सक्छु त?

देशमा स्थाई शान्ति आओस् भन्न मन लाग्छ मलाई तर लाग्दैन अबको वर्ष पनि देशमा हत्या हिंसाबाट मुक्त हुनेछ। बरु देशमा नयाँ प्रकारको हिंसा शुरु हुन सक्छ। अमेरिकाले ईराक पनि छाड्ला जस्तो छैन। शायद कमैयाहरु पनि तिनकूनेमा नै अर्को नयाँ वर्ष मनाउलान्! एमालेले सडक संघर्षको चेतावनी दिइ नै रहनेछ, माओवादीहरु पनि शान्तिको शाब्दिक राग गाइनै रहनेछन्। नेपाली काङ्ग्रेसमा नेतृत्वको झगडा पनि यथावत रहनेछ। भावूक नभइ भन्ने हो भने नयाँ वर्षमा यी कुराहरुमा खासै कुनै drastic परिवर्तन नआउला।

तर नेपालमा राजतन्त्रको भविष्य यही वर्ष निर्धारण हुन सक्छ।गणतन्त्र नेपाल- मैले देखेको एउटा मात्रै सकारात्मक कुरा यही हो। हुन त गणतन्त्र आएपछि पनि नेपालको समस्या जहिको तहि नै रहन्छ, यो पक्का हो। गणतन्त्र हाम्रो लक्ष्य होइन, एउटा साधन हो देश अगाडि लैजान। देशका यावत समस्या गणतन्त्र घोषणाको भोली पल्ट निराकरण हुनै सक्दैन। तर कुरा हामी कहाँ छौं भन्ने भन्दा पनि हामी कता गइरहेछौं भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हो। विकासको दिशामा उल्टो तिर गइरहेको देश नेपाल यी सबैका बावजुत आज सही दिशा तर्फ उन्मुख छ। यो आफैमा एउटा उपलब्धि हो।

तर यी सबै कुरामा मैले गर्न सक्ने के त? शायद केही छैन। शायद यो वर्ष पनि अगिल्ला वर्षहरु जस्तै मैले देश, समाज भन्दा पनि आफ्नै लागि काम गर्नु पर्छ, गर्छु होला। के गर्ने त? के हो मेरो New Year Resolution? त्यसैले नयाँ वर्षको बेलामा आजबाट होइन, हिजैबाट बियर र हाड ड्रिङ्क्स अब नगर्ने घोषणा हामीबाट गरिबक्सेका छौं। पशुपतिनाथले आफू लगायत हामी सबैको कल्याण गरुन्।

Sunday, December 24, 2006

नेपाल

केही दिन अगाडी एउटा प्रोफेसरसँग कुराकानी हुँदा उनले सोधिन्-"तिमीहरुको देशमा त जहाँबाट हेरे पनि माउन्ट एभरेष्ट देखिन्छ होला, हैन?"
अर्को एउटा विदेशी साथीले हामीले फुटबल खेलेको देखेर सोधेका थिए-"तिमीहरुको देशमा पनि फुटबल ग्राउण्ड छ?" उनले पनि नेपाल पहाडै पहाडको देश भनेर सुनेका रहेछन्।
झन् टाढाका पनि होइन, एकदमै नजिकका, भारतका एकजना साथीले मलाई सोधेका थिए-"तिमीहरुको देशमा त पहाडै पहाड छ रे, सुत्‍ने खाट कसरी अड्छ त्यस्तो ठाडो डाँडामा?" भन्नै पर्दैन, उनी सरदार थिए।

देशको बारेमा त थाह रहेछ, तर उनीहरुले नेपाल सम्बन्धि पाएको 'थाह' नेपाल र नेपालीले दिन खोजेको 'थाह' बाट कतै धेरै टाढा पुगेको त होइन। खै के, खै के??

Saturday, December 23, 2006

बरखी बारेको कुखुरा

“ए झाँक्री दाइ, लौन मेरो श्रीमतीलाई के रोग लागेको छ, यसो झारफुक गरिदिनु पर्‍यो।“
आगोको ज्वाला निल्दै बुर्लुक्क उफ्रेर काम्दै झाँक्रीले भन्यो-“मसाने भुतको मामला छ, एउटा बरखी बारेको कुखुराको भाले काट्यो भने सब ठिक हुन्छ”। झाक्रीले जवाफ दियो।

“ल बर्बाद, अब कुन कुखुराले बरखी बारेको छ भनेर कसरी थाह पाउने? कुनै कुखुराको बौ कुन हो, त्यो मरेको एक वर्ष भयो कि भा छैन, कसरी पत्तो लगाउने? सकिंदैन झाँक्री दाइ यो त”।

“त्यसो भए मलाई हजार रुपिँया दिनुस्, मैसँग छ एउटा यस्तो भाले” झाँक्रीले फलाक्यो।
बाध्य भएर विचरोले हजार रुपिँया निकाल्यो। त्यस पछि झाँक्रीले एउटा सेतो ब्रोइलर कुखुरा निकालेर काटेछ।


स्रोत: मह: http://www.bbc.co.uk/nepali/highlights/story/2004/09/040908_chhumantar.shtml

Sunday, December 17, 2006

गरिबको अधिकार हुँदैन

उद्योग मन्त्रालयका एकजना अधिकृत साथीसँग केही दिन अगाडी च्याटमा भेट भएको थियो।धेरै पछि भेट भएको एउटा साथीसँगको कुराकानीको बिचबाट एउटा अधिकृतसँगको छलफल निकालेर यता राखेको छु।

साथी: के छ मार्को?

म : ओहो साथी!, के छ हालखबर? के हो? म जस्तै इन्टरनेटको दुरुपयोग गर्दै छौ कि क्या हो सिंहदरवारमा बसेर?

साथी: होइन यार, म त दिगो विकासका कुराहरु पढ्दै छु।

म : ओहो, दिगो विकास भनेको त त्यो महेश भट्टराईले Final Year मा पढाएको कुरा होइन?

साथी: देशमा विकास छ कि छैन थाह छैन, तर के गर्नु? काम गर्न दिगो विकास नभई हुँदैन।

म : गर्नु त परि गो नि साथी। नेपालमा अधिकृत पो हौ त तिमी।

साथी: किन दिगो विकास? थाह छ?

म : विकास चाहिन्छ नै, दिगो हुनै पर्‍यो, त्यसैले त होला नि!

साथी: होइन ब्रदर। त्यति सजिलो कहाँ हुन्छ?

म : अनि?

साथी: डोनरको इन्ट्रेस्ट त्यता छ, त्यसैले। विदेशीको चाहना‍‍..........

म : डोनरको मात्र किन? हाम्रो पनि त प्राथमिकता त्यही होला नि?

साथी: वास्तवमा हाम्रो प्राथमिकता के हो? हामीलाई थाह छैन। वास्तवमा यो विकास हुने ठाँउ नै होइन।

म : कसरी?

साथी: ट्यालेन्ट सबै बाहिर, हाम्रै क्लासका आधि बाहिर छन्, सबै बाहिर गए पछि कसले, किन र कसरी गर्ने विकास?

म : तिमी छौ नि त्यता? हामी मध्ये सबसे खतरा त तिमी नौ हौ नि यार।

साथी: छोड विकासका कुराहरु, यता त धेरै जाडो छ यार अचेल। यो मौसमले त मलाई बिहे गर्न पो प्रेरित गरिराको छ यार।

म : लौ, हो र? हाहा। कसरि?

साथी: दिल बेइमान.......

म : यता त हामी फुर्सद भयो कि म्यारिज चल्छ यार। हिजै मैले 1$ जितिं म्यारिजमा। तर मालै नपर्ने भनेको!

साथी: जम्मा एक डलर?

म : यता डोनरले पैसा दिंदैन, के गर्नु? साँचि डोनरले नेपालमा के यो काम गर् भनेर दबाव नै दिन्छ? कि चाहीं यसो गर्नु पर्‍यो भनेर भन्छ अनि तिमीहरु खुरुक्क त्यही गर्छौ?

साथी: डोनरले पैसा दिएर हैरान, हामी पैसा दिन आयो भने भाग्छौं। तिमि त पत्याउँदैनौ होला?

म : हो र? कुन फिल्डमा दिन्छ त्यस्तरी पैसा?

साथी: पैसा त जहाँ पनि छ, तर पनि Environment, Energy भयो भने अलि धेरै झर्छ।

म : वास्तवमा यो डोनर भनेको कस्तो हुन्छ? यसले experiment गर्न त्यसो गर्छ कि? कि नेपालको बारेमा धेरै कुरा थाह पाएर हो? कि केही थाह नै हुँदैन? कि यो धेरै पैसा हुनेहरु मूर्ख नै हुन्छन्?

साथी: वास्तबमा यो डोनरको र हाम्रो प्राथमिकता नै मिल्दैन, तै पनि...। अझ, कुन प्रोजेक्ट राम्रो भन्ने कसैलाई पनि थाह नै हुँदैन, पछि फेल भएपछि मात्रै झुर काम भएछ भन्ने थाह हुन्छ।

म : किन त्यस्तो हुन्छ त?

साथी: तिमीलाई थाह छ मेरो माथिको हाकिम को छ?

म : एउटा ठूलो नेताको मान्छे छ क्यारे, हैन?

साथी: ऊ पनि मेकानिकल ईञ्जिनियर हो।

म : त्यसपछि? के गर्छ त त्यसले?

साथी: त्यस पछि सकियो। केही पनि गर्दैन।

म : प्रविधिको ज्ञान चाहीं कति को छ त्यसलाई?

साथी: वास्तवमा नेपालमा केही गर्न सकिंदैन, बुझ्यौ?

म : किन त्यस्तो भन्छौ? तिमी भन्दा एकै पद माथि त हो नि त्यो? तिमी राम्ररी काम गर न, कति नै समय लाग्छ र एक पद प्रमोसन हुन?

साथी: मैले त्यसो भन्न खोजेको होइन। वास्तवमा सब लाचार छन् यता। हाकिम, त्यस्को पनि हाकिम, सचिव, सल्लाहकार, मन्त्री, प्रधान मन्त्री सब लाचार छन्। सबलाई थाह छ देशको लागि गर्नु पर्छ भनेर, तर कसैलाई पनि कसरी गर्ने भन्ने थाह छैन।

म : हो र?

साथी: वास्तवमा म मेरो पढाइमा राम्रै थिएँ। शायद मेरा हाकिमहरु पनि राम्रै पढेर नै यहाँ आइपुगेका होलान्। तै पनि हाम्रो व्याबारिक ज्ञानको कुरा आउँछ हाम्रो ज्ञान यति सिमित छ कि मलाई लाज लाग्छ। हामीलाई देशको बारेमा, यहाँको प्रविधिको बारेमा केही थाह नै छैन भन्दा पनि हुन्छ। संरचना नै यस्तै छ यहाँको। अनि डोनरले जे भन्यो, त्यही गर्ने हो। आखिर केही त गर्नै पर्‍यो नि, कि कसो?

म : हि हि

साथी: आजै मलाई 'Genetically modified Organism' को बारेमा एउटा बैठकमा जानुछ। केही भन्न चाहन्छौ यो बारेमा?

म : के थाह मलाई? KU मा काम गर्दा Bio-Tech को बारेमा सुनेको थिएँ, त्यस्तै त होला नि?

साथी: शायद तिमीलाई पत्याउन गाह्रो होला, तर मैले यहाँ यस्तै बैठकहरुमा भाग लिरहनु पर्छ। कहिले Nuclear Weapon, कहिले Chemical Weapon अनि कहिले Sesmic Hazzard इत्यादी इत्यादी। यस्तो बैठकमा अलि अलि गफ हान्ने समेत भइसकिं नि म त।

म : त्यसो भए पाँच तारे होटेलतिर दह्रोसित जान्छ Chicken Tandori?

साथी: एउटा मिटिङ्गमा एउटा डोनरले भनेको 'गरिवको अधिकार हुँदैन रे!' मैले त सोच्नै छाडेँ अचेल यस्ता कुराहरु।

Wednesday, December 13, 2006

FEA SUCKS

आयो आयो आयो
हात्ती होइन, फुस्सा आयो
आज मेरो ग्रेड आयो

सोचे जस्तै भयो, ध्वस्त भएको FINITE ELEMENT ANALYSIS (FEA) को ग्रेड त्यसै अनुरुपको आयो। जम्मा चारवटा परिक्षाहरु भएका थिए यो विषयमा। पहिलो परिक्षामा खासै केही पनि पढिएकै थिएन, तैपनि 99/100 आएको थियो। दोस्रोमा मेहनत परेको थियो, तैपनि गलत किसिमको परिक्षाको कारण 52/100 आयो।

अब तेस्रो जाँचको कुरा। एउटा दिइएको Steel Bracket, जसलाई कुनै अर्को Fixed Steel मा Welding गरिएको छ, मा कति Force लाग्दा Failure अर्थात भाँचिन शुरु हुन्छ भनेर प्रश्नमा सोधिएको थियो। Mechanica र Nastran प्रयोग गरेर जवाफ तयार पार्नु पर्ने थियो। तर कक्षाका कसैले पनि (नेपाली, इण्डियन र खैरे सबैले) नबुझ्ने Drawing दिएका प्रोफेसर दङ्ग थिए आफू सफल भएकोमा। कति आयो नम्बर चाहीं बुझ्नै खोजिएन।

अब चौथो अर्थात फाइनलको कुरा। लिने भनेको दिनमा प्रोफेसरको मिटिङ परेर दुई दिन अगाडि नै एक घण्टाको खबरमा भएकोमा कुनै आपत्ती भएन हामीलाई। प्रश्न पनि धेरै सजिलो थियो (रहेछ) यसपाली चाहीं। पहिले जस्तै दिइएको कुनै Welded Bracket मा ४००० पाउण्ड Force लगाउदा नभाँचिन हुनु पर्ने Welding को Size सोधिएको थियो। तर यस पटक पनि प्रोफेसर सफल भए, यति Diplomatic र घुमाउरो पाराले उनले भाषा तयार पारेका थिए कि जाँच सकिए पछि मात्र कक्षाका सबैले राम्ररी प्रश्न बुझ्यौं।

प्रोफेसरले होइन, भगवान्‌ले दिएका हुन् , मेरो ग्रेड B आयो।